Federal Public Service Commission (FPSC) Competitive Examination for Recruitment to BPS-17 Posts under the Federal Government
Time Allowed: 3 Hours
Paper : Persian
PART-II (Subjective) : 80 Marks
SECTION-I
سوال نمبر 2. از موضوعات زیر درباره دو موضوع به زبان فارسی بنویسید (۱۰، ۱۰):
(الف) اخلاق معلم در سعدی: سعدی شیرازی در آثار گران‌قدر خود به‌ویژه بوستان و گلستان، نگاه بسیار عمیقی به جایگاه معلم، مربی و تربیت اخلاقی دارد. از نظر سعدی، معلم واقعی کسی است که خود به فضایل اخلاقی آراسته باشد؛ زیرا سخن تأثیرگذار از دل پاک برمی‌خیزد. او آموزش توأم با مدارا، مهربانی و عمل به دانش را بر خشونت ترجیح می‌دهد و معتقد است که تعلیم بدون تزکیه نفس و اخلاق، به نتیجه مطلوبی نمی‌رسد.
(ب) جشن نوروز در کشورهای ایران، پاکستان و افغانستان: جشن نوروز یکی از کهن‌ترین و زیباترین آیین‌های مشترک میان کشورهای حوزه تمدنی نوروز از جمله ایران، افغانستان و پاکستان است که هم‌زمان با آغاز فصل بهار و اعتدال بهاری برگزار می‌شود. این جشن نماد نو شدن طبیعت، صلح، دوستی، خانه‌تکانی، دید و بازدید و پهن کردن سفره هفت‌سین (یا رسم‌های مشابه) است. در پاکستان نیز این آیین به‌ویژه در میان برخی مناطق و جوامع به عنوان نمادی از دوستی و طراوت گرامی داشته می‌شود و پیوندهای فرهنگی عمیقی میان این ملت‌ها ایجاد می‌کند.
سوال نمبر 3.
(الف) ماضی شکیه (احتمالی) چیست؟ با مثال توضیح دهید. ماضی شکیویه یا احتمالی زمانی است که کار در گذشته انجام گرفته است، اما گوینده در خصوص وقوع آن شک و احتمال دارد. این فعل از صیغه ماضی ساده فعل به همراه مضارع اخباری «باشد» (باشم، باشی، باشد، باشیم، باشید، باشند) ساخته می‌شود. مثال:
او به خانه رفته است (احتمال دارد رفته باشد).
علی کتاب را خوانده باشد.
(ب) از مصادر مرکب زیر پنج تا را در جمله‌ها به کار ببرید: (نوشیدن، آمدن، باریدن، نوشتن، خفتن، کوشیدن، جوشیدن، بردن، خوردن، خندیدن)
خندیدن: کودک از شنیدن آن لطیفه با صدای بلند خندید.
نوشتن: دانش‌آموز تکالیف خود را با خط خوانا نوشت.
بردن: او جایزه اول مسابقه علمی را با خود به خانه برد.
خوردن: ورزشکار برای سلامتی خود غذای مقوی خورد.
کوشیدن: انسان برای رسیدن به موفقیت باید سخت بکوشد.
سوال نمبر 4. تأثیر امید در شعر حافظ شیرازی را مورد بحث قرار دهید: حافظ شیرازی شاعر امید، رندی و روشنی است. با وجود آنکه شعر او در دوران آشوب، تزویر و استبداد حاکمان وقت سروده شده است، اما هرگز به ورطه ناامیدی و سیاهی مطلق نمی‌افتد. در اندیشه حافظ، یأس گناه بزرگ است و او همواره مخاطب را به آینده‌ای روشن، لطف و رحمت الهی دلگرم می‌کند. عباراتی چون «یوسف گمگشته بازآید به کنستان مخور» و «دور فلک درنگ ندارد بر یک قرار / هم دور گردش روزگار بر مراد ما رود» نمونه بارز تزریق امید، مقاومت و نشاط معنوی در تاروپود غزل فارسی است.
سوال نمبر 5. متن زیر را به فارسی ترجمه کنید: همان‌طور که یادداشت‌های اقبال در قالب «تأملات پراکنده» (Stray Reflections) و نامه‌هایش نشان می‌دهد، ذهن او پس از بازگشت از اروپا در سال ۱۹۰۸، پیوسته درگیر مسائل قدرت و دین و ارتباط متقابل آن‌ها بود. به نظر می‌رسد این موضع‌گیری تحت تأثیر فضای کلی اندوه و ماتمی بود که بر جهان اسلام سایه افکنده بود. این دیدگاه با سخنان خود علامه تقویت می‌شود که شناخت مبانی اسلام را پیش‌شرط ضروری برای مطالعه انتقادی شعر خود می‌داند. او همچنین خاطرنشان کرده است که مطالعه شرایط سیاسی و اجتماعی معاصر برای درک یک نظام فلسفی ضروری است. نتیجه تأملات و تفکرات مداوم او در سال‌های ۱۹۰۸ تا ۱۹۱۵ در قالب ارائه نظریه خودی ظهور کرد.
SECTION-II
سوال نمبر 6. “فلسفه خودی علامه اقبال” چیست؟ بحث کنید. فلسفه «خودی» بنیاد تفکر فلسفی و شعری علامه اقبال لاهوری است. از نظر اقبال، خودی به معنای اثبات ذات، خودآگاهی، تقویت نیروهای درونی و استقلال روح انسانی است. اقبال معتقد است که انسان باید با تقویت ارادت، عشق به حقیقت و اتصال به قدرت لایزال الهی، ظرفیت‌های درونی خود را کشف و شکوفا کند. زوال امت اسلامی ناشی از فراموش کردن این گوهر گران‌بها و تسلیم در برابر غرب و استعمار است. بنابراین، احیای خودی، راهکار اصلی برای رهایی، خودباوری و استقلال فرد و جامعه اسلامی است.
سوال نمبر 7. متن زیر را به زبان انگلیسی ترجمه کنید: داستان طایفه دزدان عرب که بر سر کوهی نشسته بودند و منفذ کاروان بسته، رعیت بلدان از مکائد ایشان در رنج و تعب بودند و لشکریان سلطان مغلوب حکم ایشان گشته و ماوی و ملجای منیع کوهی را گرفته بودند. مشورت ایشان کردند که اگر این طایفه این‌چنین همبرین خود مدبر ممالک آن طرف کنند، دفع مضرت ایشان ممتنع گردد و روزگاری مقاومت نمایند.
سوال نمبر 8. از اجزای زیر دو جزو را به زبان فارسی ساده شرح دهید:
(الف) این بیت بیانگر حضور شاعر در فضایی رازآلود و شبانه است؛ شبی که در آن عشق، یاد یار، زیبایی‌های لاله رخساران و حضور معنوی بزرگان دین (مانند شمع محفل بودن پیامبر (ص)) محفل انس را روشن کرده و رقیبان در خواب‌اند و سخن گفتن از شدت راز و نیاز به دشواری انجام می‌گیرد.
(ب) شاعر از زبان حافظ نوید می‌دهد که غم و سختی دنیا پایدار نیست؛ دوران محنت و اندوه به پایان می‌رسد، روزگار تغییر می‌کند و هیچ‌کس همیشه گرفتار غصه نخواهد ماند، پس باید به لطف و مهربانی جانان امیدوار بود.
(ج) این تمثیل یا حکایت عرفانی مناجات حضرت موسی (ع) با پروردگار را روایت می‌کند؛ موسی (ع) به درگاه خداوند عرض می‌کند که چگونه با دهانی که به گناه آلوده نشده است دعا کند، و خداوند ندا می‌دهد که با دهان دیگری (دهان دیگران و بندگان پاک) دعا کن، زیرا تو با دهانی که گناه‌کار نیست (یا از زبان دیگران) دعا نکرده‌ای، بلکه با دهان دیگران دعا کن که به گناه آلوده نشده است (اشاره به اهمیت دعای جماعت و پاکی دل).
